ΕΠΙΔΟΜΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗΣ ΚΑΙ ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ-ΚΤΗΝΙΑΤΡΟΙ-ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Με τις 681/2026 και 454/2026 αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών απερρίφθησαν εφέσεις του Ελλ.Δημοσίου κατά αποφάσεων του ΔΠρωτΑθηνών με τις οποίες αναγνωρίστηκε ότι οι κτηνίατροι του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δικαιούνται του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας. Το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση με το εξής σκεπτικό (βλ. σκ.10 της 681/2021 ΔΕΑ):

 10. Επειδή, με τα δεδομένα αυτά, το Δικαστήριο λαμβάνει ειδικότερα υπόψη ότι: α) το ένδικο επίδομα (επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας), το οποίο θεσπίστηκε με την Κ.Υ.Α. οικ.2/16519/0022/2012, για τους συντηρητές πειραματόζωων των νοσοκομείων και τους σφαγείς και εκδορείς ζώων και πτηνών, χορηγείται στους υπαλλήλους αυτούς με αυστηρότερα κριτήρια που, κατά την εκτίμηση της Διοίκησης, απασχολούνται σε χώρους με επαγγελματικό κίνδυνο ή υπό συνθήκες επικίνδυνης εργασίας, β) το εν λόγω επίδομα καταβαλόταν κατά τον κρίσιμο, εν προκειμένω, χρόνο, στις αναφερόμενες στην ως άνω Κ.Υ.Α. κατηγορίες (ειδικότητες) υπαλλήλων, όχι όμως και στις ειδικότητες των εφεσιβλήτων, γ) ως κριτήριο της ανωτέρω διαφοροποίησης τίθεται από το άρθρο 15 του ν. 4024/2011 η φύση των ασκούμενων καθηκόντων των υπαλλήλων, με την έννοια της έκθεσής τους σε νοσογόνους παράγοντες και γενικότερα της επιβάρυνσης της υγείας τους στο χώρο στον οποίο παρέχουν τις υπηρεσίες τους , η δε καταβολή του εν λόγω επιδόματος αποσκοπεί στην οικονομική ενίσχυση των εργαζομένων εκείνων, που, είτε εκτελούν επικίνδυνα για την υγεία τους καθήκοντα είτε εργάζονται σε περιβάλλον που εγκυμονεί αυξημένους για την υγεία τους κινδύνους (βλ. ΣτΕ 2368/2017) . Περαιτέρω, από τις προσκομισθείσες βεβαιώσεις των Προϊσταμένων των υπηρεσιών των εφεσιβλήτων , οι οποίες αποτελούν δημόσια έγγραφα κατά τη διάταξη του άρθρου 169 παρ. 1 του Κ.Δ.Δ. και φέρουν την αποδεικτική ισχύ του άρθρου 171 του Κ.Δ.Δ., ήτοι αποτελούν πλήρη απόδειξη για όσα βεβαιώνονται σε αυτά, είτε ότι ενήργησε ο συντάκτης τους είτε ότι έγιναν ενώπιον του, ως προς τα οποία είναι δυνατή η ανταπόδειξη μόνο εφόσον τα έγγραφα αυτά προσβληθούν ως πλαστά, προκύπτει ότι, όλοι οι εφεσίβλητοι, ανεξαρτήτως βαθμού, είναι επιφορτισμένοι με επικίνδυνα για την υγεία τους καθήκοντα, καθόσον διενεργούν διαγνωστικές μεθόδους για πληθώρα παθογόνων μικροοργανισμών που προκαλούν ζωοανθρωπονόσους, όπως λ.χ. λύσσα, γρίπη πτηνών, εγκεφαλίτιδες κ.α., και συγκεκριμένα εξετάζουν δείγματα αίματος, ιστών, κ.α. από ύποπτα ή ασθενή ζώα, που μπορούν να τους μολύνουν και να προκαλέσουν βλάβη στην υγεία τους, εξετάζουν δείγματα τροφίμων, ζωοτροφών και ζωικών υποπροϊόντων, και εν γένει χειρίζονται παθολογικό υλικό που ενδέχεται να είναι μολυσμένο με μικροβιακούς παράγοντες, διενεργούν νεκροψίες – νεκροτομές υπό συνθήκες έντονης και δυσάρεστης οσμής σε αδέσποτα αλλά και δεσποζόμενα ζώα, που βρίσκονται σε κατάσταση αρχόμενης ή γενικευμένης σήψης, ενδεχομένως, με άγνωστο ιατρικό παρελθόν και με δυνητικό επομένως κίνδυνο παρουσίας πολλαπλών παθογόνων παραγόντων (μικρόβια, βακτήρια, ιοί, παράσιτα, κ.α.) που μεταδίδονται από τα ζώα στους ανθρώπους, και τα οποία (ζώα) είναι ύποπτα δηλητηρίασης-τοξίκωσης, από ουσίες τοξικές και επιβλαβείς για την υγεία του, χειρίζονται επικίνδυνο εξοπλισμό, όπως νυστέρια, κλίβανους αποστείρωσης υψηλών θερμοκρασιών κλπ., ενώ κάνουν χρήση τοξικών, καυστικών και διαβρωτικών υλικών, προϊόντων απολυμάνσεων, κλπ., τα οποία λόγω της τοξικής δράσης τους μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές σωματικές βλάβες, λ.χ. χημικά εγκαύματα, χρόνια αναπνευστικά και δερματικά προβλήματα, και μακροπρόθεσμα να οδηγήσουν σε αλλεργική ευαισθητοποίηση και νεοπλασματική νόσο, ο συνήθης δε χώρος παροχής της εργασίας τους είναι τα εργαστήρια, τα νεκροτομεία ζώων, τα σφαγεία, μεγάλες κτηνοτροφικές μονάδες κλπ., ήτοι εν γένει χώροι μειωμένης υγιεινής που εγκυμονούν αυξημένους κινδύνους για την υγεία. Ενόψει των ανωτέρω, και συνεκτιμωμένου του ότι με το 35/18.1.2022 πόρισμα της Διυπουργικής Επιτροπής «για τη Μεταρρύθμιση καθεστώτος χορήγησης επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας» που κατατέθηκε στο Υπουργείο Οικονομικών, οι κτηνίατροι κατατάσσονται στην κατηγορία Γ΄ δικαιούχων του εν λόγω επιδόματος, το Δικαστήριο κρίνει ότι η απασχόληση των εφεσιβλήτων στο εκκαλούν συνεπάγεται την έκθεσή τους στους ίδιους υγειονομικούς κινδύνους με τους συντηρητές πειραματόζωων των νοσοκομείων και τους σφαγείς και εκδορείς ζώων και πτηνών, η έκθεσή τους δε αυτή είναι το κρίσιμο δεδομένο για να καταστούν δικαιούχοι του ένδικου επιδόματος και όχι η άσκηση καθηκόντων με σωματική καταπόνηση, όπως αβασίμως υποστηρίζει το εκκαλούν. Επομένως, ο αποκλεισμός αυτών από την καταβολή του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας συνιστά αδικαιολόγητη δυσμενή διάκριση του νόμου σε βάρος τους. Κατόπιν τούτων, προς αποκατάσταση της παραβιασθείσας, κατά τα ανωτέρω, συνταγματικής αρχής της ισότητας, πρέπει να εφαρμοστεί η ευνοϊκή διάταξη του άρθρου 15 παρ. 1 του ν. 4024/2011, και ως προς τους εφεσιβλήτους, όπως ορθώς κρίθηκε από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με την εκκαλουμένη απόφασή του, απορριπτομένου του περί του αντιθέτου λόγου της κρινόμενης έφεσης ως αβασίμου.