ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΓΕΩΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ-ΧΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΗΘΙΚΗΣ ΒΛΑΒΗΣ

Με την 9852/2026 απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών έγινε εν μέρει δεκτή αγωγή Μηχανικών Γεωτεχνολογίας και Περιβάλλοντος TE λόγω της παράνομης και αντίθετης προς το Σύνταγμα παράλειψης του Ελληνικού Δημοσίου να τους απονείμει μέσω π.δ. επαγγελματικά δικαιώματα. Η αναγνωριζόμενη χρηματική ικανοποίηση αναλόγως του έτους αποφοίτησης εκάστου ενάγοντος κυμάνθηκε από 3.000-5.000€/άτομο:

“8. Επειδή, από τη συνεκτίμηση των ανωτέρω πραγματικών και νομικών δεδομένων, η επίμαχη παράλειψη της Διοίκησης να εκδώσει το προβλεπόμενο προεδρικό διάταγμα, για την κατοχύρωση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων του ως άνω Τμήματος, συνιστά, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, παράνομη συμπεριφορά των οργάνων της κατά την έννοια του άρθρου 105 Εισ.Ν.Α.Κ. (βλ. σκέψεις 3 και 4). Εξάλλου, η παρανομία αυτή έχει ήδη διαγνωσθεί με τις ΣτΕ 903/2025 και 904/2025. Συνεπώς, οι ισχυρισμοί του εναγόμενου περί ανώτατου χαρακτήρα των Τ.Ε.Ι., περί διακριτικής ευχέρειας της Διοίκησης και περί μη παραβίασης των άρθρων 5 παρ. 1 και 22 του Συντάγματος απορρίπτονται. Απορριπτέος τυγχάνει και ο ισχυρισμός του εναγόμενου ότι η διαδικασία έκδοσης του διατάγματος βρίσκεται σε εξέλιξη. Η πεντάμηνη προθεσμία της Επιτροπής του άρθρου 257 του ν. 4610/2019 έχει παρέλθει προ πολλού. Επιπλέον, ο ίδιος ο νόμος επιβάλλει, για την περίπτωση αυτή, την υποχρεωτική έκδοση του διατάγματος με πρόταση των συναρμόδιων Υπουργών. Ούτε η αδυναμία λειτουργίας της Επιτροπής ούτε η προπαρασκευή νομοθετικής ρύθμισης αίρουν την παρανομία. Εξ αυτής της παράλειψης οι ενάγοντες αποστερήθηκαν τη δυνατότητα αυτοδύναμης άσκησης του επαγγέλματός τους. Ειδικότερα, στερήθηκαν τα επαγγελματικά δικαιώματα που απορρέουν από το γνωστικό αντικείμενο των σπουδών τους στη γεωτεχνολογία, τις εξορύξεις και το περιβάλλον, όπως ιδίως την εκπόνηση και υπογραφή μελετών και την ανάληψη ευθύνης επίβλεψης έργων της ειδικότητάς τους. Τα δικαιώματα αυτά παραμένουν ανενεργά. Συνεπώς, οι ενάγοντες υποβαθμίστηκαν επαγγελματικά και επιστημονικά. Είναι δε αδιάφορο το εάν δύνανται να διοριστούν στο Δημόσιο (κλάδος Τ.Ε. Περιβάλλοντος) ή να εγγραφούν στην Ε.Ε.Τ.Ε.Μ. (Επιστημονική Ένωση Τεχνολογικής Εκπαίδευσης Μηχανικών), εφόσον η μεν πρώτη δυνατότητα αφορά σχέση εξαρτημένης εργασίας, η δε ιδιότητα μέλους επιστημονικού σωματείου δεν προσδίδει επαγγελματικά δικαιώματα. Καμία από τις δύο δεν υποκαθιστά ούτε θεραπεύει τον αποκλεισμό τους από την άσκηση του ελευθέριου επαγγέλματος που κατοχυρώνει ο τίτλος σπουδών τους. Ο αποκλεισμός αυτός πλήττει τον πυρήνα της επαγγελματικής ελευθερίας (άρθρο 5 παρ. 1 Συντ.). Η μακροχρόνια αυτή αβεβαιότητα τους προκάλεσε, κατά τα διδάγματα κοινής πείρας, αισθήματα άγχους, ανασφάλειας και μειονεξίας, συνιστώντας ευθεία προσβολή της προσωπικότητάς τους. Η βλάβη αυτή τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με την παράνομη παράλειψη, απορριπτόμενων των περί του αντιθέτου ισχυρισμών του εναγόμενου. Το ύψος της εύλογης χρηματικής ικανοποίησης πρέπει να κλιμακωθεί ανάλογα με τον χρόνο αποφοίτησης. Ο χρόνος αυτός αντανακλά, αφ’ ενός, την ένταση της ματαίωσης της εμπιστοσύνης των εναγόντων προς το Κράτος, αφ’ ετέρου, τη διάρκεια της επαγγελματικής αβεβαιότητάς τους. Ειδικότερα: α) Η ηθική βλάβη των παλαιότερων αποφοίτων (έως και το 2010) παρίσταται αντικειμενικά βαρύτερη. Αυτοί υπέστησαν τη σωρευτική διάψευση όλων των νομοθετικών προσπαθειών (1983, 2001, 2009). Επιπλέον, έχουν απωλέσει, εξαιτίας της διαχρονικής εκκρεμότητας, που ανάγεται στην ίδρυση του Τμήματος το 1992, το μεγαλύτερο μέρος του παραγωγικού τους βίου χωρίς κατοχύρωση. β) Η ηθική βλάβη της ενδιάμεσης κατηγορίας αποφοίτων (έτη 2011-2018) παρίσταται ιδιαιτέρως σοβαρή. Οι πτυχιούχοι αυτοί εισήχθησαν ή φοιτούσαν υπό το καθεστώς του ν. 3794/2009, προσβλέποντας στην εφαρμογή του. Η είσοδός τους στον επαγγελματικό στίβο συνέπεσε, όμως, με την πλήρη αδράνεια της Διοίκησης, και βιώνουν έκτοτε πολυετή στασιμότητα. γ) Ουσιώδης και αμείωτη τυγχάνει η βλάβη των νεότερων αποφοίτων (από το 2019 και εφεξής). Αυτοί, παρά την ένταξη του Ιδρύματός τους στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, έλαβαν τίτλο σπουδών Τμήματος Τ.Ε.Ι. και παραμένουν δέσμιοι της ίδιας εκκρεμότητας. Κατόπιν τούτων, οι ενάγοντες δικαιούνται ως εύλογη χρηματική ικανοποίηση για το αιτούμενο χρονικό διάστημα: α) το ποσό των 5.000,00 ευρώ, οι αποφοιτήσαντες έως και το έτος 2010 (1ος, 2ος, 5ος, 6ος, 7ος, 8ος, 9ος, 11ος, 12ος, 13η, 14η, 15ος, 16ος, 17ος, 18ος, 20ός, 21ος, 22ος, 25ος, 26η, 28η, 29η, 31ος, 32η, 33η, 34η, 35ος, 36ος, 37η, 38ος), β) το ποσό των 4.000,00 ευρώ, οι αποφοιτήσαντες κατά τα έτη 2011 έως 2018 (4ος, 10ος, 19ος, 23ος, 27ος, 30ός) και γ) το ποσό των 3.000,00 ευρώ, οι αποφοιτήσαντες από το έτος 2019 και εφεξής (3ος, 24ος).”