ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ & ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ
  • Ολομέλεια Συμβουλίου της Επικρατείας 2564/2022 -ΕΣΧΑΣΕ

    Με την υπ’ αριθμόν 2564/2022 απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας απορρίφθηκε η αίτηση ακύρωσης Δήμου κατά προεδρικού διατάγματος με το οποίο είχε εγκριθεί Ειδικό Σχέδιο Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικής Επένδυσης για τουριστική ανάπτυξη σε νησί. Η υπόθεση αφορούσε επένδυση για τη δημιουργία ξενοδοχειακής μονάδας πέντε αστέρων με συνοδευτικές εγκαταστάσεις τουρισμού και αναψυχής καθώς και δυνατότητα καταφυγίου τουριστικών σκαφών. Το Δικαστήριο έκρινε, μεταξύ άλλων, ότι το προσβαλλόμενο προεδρικό διάταγμα είχε νομίμως υπογραφεί από τους αρμόδιους Υπουργούς καθώς και ότι δεν ετίθετο ζήτημα παραβίασης των διατάξεων περί προστασίας του περιβάλλοντος.
  • Συμβούλιο της Επικρατείας-2637/2022-Θαλάσσια μέσα αναψυχής

    Με την απόφαση ΣτΕ 2637/2022, το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε την ανανέωση άδειας εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων αναψυχής, κρίνοντας ότι η Διοίκηση περιορίστηκε στον έλεγχο των τυπικών προϋποθέσεων χωρίς να επανεξετάσει τις συνθήκες ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και των λουομένων. Το Δικαστήριο επισήμανε ότι, λόγω της παρέλευσης σημαντικού χρόνου από την αρχική αδειοδότηση, η Διοίκηση όφειλε να αξιολογήσει εκ νέου τα πραγματικά δεδομένα και τις επιπτώσεις της δραστηριότητας. Επιπλέον, συνεκτίμησε ότι τα αρμόδια όργανα είχαν ήδη διαπιστώσει λόγους δημοσίου συμφέροντος που επέβαλλαν τη μετακίνηση της δραστηριότητας από το συγκεκριμένο σημείο. Συνεπώς, η ανανέωση της άδειας χωρίς ουσιαστικό επανέλεγχο κρίθηκε μη νόμιμη.
  • Συμβούλιο της Επικρατείας 1380/2022 – Τοποθέτηση πλωτής εξέδρας-Υποχρέωση ειδικής αιτιολογίας

    Προστασία περιβάλλοντος. Για τη χορήγηση άδειας για την τοποθέτηση πλωτής εξέδρας, ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, εάν παρέλθει άπρακτη προθεσμία 50 ημερών, εξετάζει τη σχετική αίτηση, στην οποία αναγράφεται και η συγκεκριμένη θέση, στην οποία θα τοποθετηθεί η πλωτή εξέδρα. Το αίτημα εγκρίνεται ή απορρίπτεται με εκτίμηση πρόσφορων προς τούτο κριτηρίων, με πλήρως αιτιολογημένη πράξη, ενώ πρέπει να αξιολογούνται και οι σωρευτικές επιπτώσεις από τυχόν ύπαρξη και άλλων πλωτών εξεδρών στην περιοχή. Δεν αιτιολογείται ειδικώς η απόκλιση του Υπουργού από την τεκμηριωμένη αντίθετη γνώμη του Δήμου. Δεκτή η αίτηση ακύρωσης.
  • Συμβούλιο της Επικρατείας 1110/2023 – Διαχειριστικές μελέτες πάρκων και προστασία του κοινόχρηστου πρασίνου

    Κρίθηκε ότι οι διαχειριστικές μελέτες πάρκων και αλσών αποτελούν ολοκληρωμένα σχέδια διαχείρισης, τα οποία πρέπει να αξιολογούν συνολικά τις επιτρεπόμενες χρήσεις, τα έργα και τις δραστηριότητες, με γνώμονα τη διατήρηση του δασικού και κοινόχρηστου χαρακτήρα των χώρων πρασίνου. Η έγκρισή τους προϋποθέτει ειδική εξέταση της συμβατότητας των προβλεπόμενων εγκαταστάσεων και χρήσεων με τον χαρακτήρα του πάρκου, καθώς και εκτίμηση των επιπτώσεών τους στο φυσικό περιβάλλον. Περαιτέρω, κρίθηκε ότι όταν η διαχειριστική μελέτη καθορίζει το πλαίσιο για μελλοντικά έργα και χρήσεις γης, μπορεί να συνιστά σχέδιο ή πρόγραμμα κατά την έννοια της Οδηγίας 2001/42/ΕΚ και να απαιτείται η τήρηση της διαδικασίας στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης. Κρίθηκε επίσης ότι το οικείο Θέατρο καθορίσθηκε ως χώρος, όπου επιτρέπεται η κατ’ εξαίρεση λειτουργία δημοσίων θεαμάτων, διαμορφώθηκε κατά την αρχική δημιουργία του Πεδίου Άρεως, προοριζόμενο έκτοτε ως κυλικείο, εστιατόριο καθώς και κέντρο αναψυχής προς εξυπηρέτηση του κοινού, οπότε η συνέχιση της λειτουργίας του ως χώρου δημοσίων θεαμάτων, όπως η έννοια αυτή έχει εξελιχθεί στη σύγχρονη εποχή, δεν επιφέρει, καταρχήν, μεταβολή του προορισμού του Πεδίου του Άρεως, ως χώρου με δασικό χαρακτήρα.
  • Συμβούλιο της Επικρατείας-1937/2023-Αναστολή Οικοδομικών Αδειών λόγω υπό έγκριση ΕΠΣ

    Με την απόφαση ΣτΕ 1937/2023, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι η διαδικασία περιβαλλοντικής αξιολόγησης των ΕΣΧΑΣΕ παρέχει αυξημένες εγγυήσεις προστασίας του περιβάλλοντος, καθώς περιλαμβάνει δύο διαδοχικά στάδια ελέγχου: τη στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση του επενδυτικού σχεδίου και τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων των συγκεκριμένων έργων. Το Δικαστήριο επισήμανε ότι τα έργα που υλοποιούνται μέσω ΕΣΧΑΣΕ αποτελούν προϊόν ολοκληρωμένου χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, γεγονός που δικαιολογεί τη διαφορετική μεταχείρισή τους έναντι εκτός σχεδίου τουριστικών εγκαταστάσεων. Ως εκ τούτου, απέρριψε τους ισχυρισμούς περί παραβίασης της αρχής της ισότητας και του δικαιώματος ιδιοκτησίας, κρίνοντας ότι η προσωρινή αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών εκτός ΕΣΧΑΣΕ εξυπηρετεί σκοπό δημοσίου συμφέροντος και δεν είναι δυσανάλογη.
  • Συμβούλιο της Επικρατείας 1077/2025 – Προϋποθέσεις παραδεκτού έφεσης και αναδάσωση δασικών εκτάσεων

    Με την απόφαση 1077/2025, το Συμβούλιο της Επικρατείας απέρριψε έφεση κατά απόφασης που είχε απορρίψει αίτηση ακύρωσης πράξης αναδάσωσης. Το Δικαστήριο επανέλαβε ότι, για το παραδεκτό της έφεσης ενώπιον του ΣτΕ, απαιτείται να προβάλλεται συγκεκριμένο νομικό ζήτημα ερμηνείας κανόνα δικαίου και όχι απλή αμφισβήτηση της εκτίμησης των πραγματικών περιστατικών ή της αξιολόγησης των αποδεικτικών στοιχείων από το Διοικητικό Εφετείο. Παράλληλα, έκρινε ότι η πράξη αναδάσωσης μπορεί να στηρίζεται στα πορίσματα της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας χωρίς να απαιτείται προηγούμενη κύρωση δασικού χάρτη, ενώ η υπαγωγή αυθαίρετων κατασκευών σε διαδικασίες τακτοποίησης δεν αναιρεί τον δασικό χαρακτήρα της έκτασης ούτε αποτελεί λόγο εξαίρεσής της από την αναδάσωση. Επιπλέον, επιβεβαίωσε ότι η αξιολόγηση ιδιωτικών τεχνικών εκθέσεων ανήκει στην εκτιμητική ευχέρεια του δικαστηρίου, το οποίο δύναται να προκρίνει τα πορίσματα των αρμόδιων δασικών οργάνων όταν αυτά είναι επαρκώς αιτιολογημένα.
ΡΥΜΟΤΟΜΙΚΕΣ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΙΣ
  • Συμβούλιο της Επικρατείας 1390/2024

    Με την με αρ.1390/2024 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας κρίθηκε ότι το οικείο Δημοτικό Συμβούλιο δεν άσκησε με την προσβαλλόμενη απόφασή του τις αρμοδιότητες που προβλέπονται στην παρ. 3 του άρθρου 88 του ν. 4759/2020 περί αποδοχής της αίτησης τροποποίησης του ρυμοτομικού σχεδίου και κίνησης της σχετικής διαδικασίας ή περί προτάσεως εκ νέου επιβολής της αρθείσας ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης για τον ίδιο σκοπό ή περί μερικής επανεπιβολής της. Αντιθέτως, λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη πράξη διαβιβάστηκε στο κατά νόμο αποφασίζον όργανο, για την άσκηση των δικών του αρμοδιοτήτων, η ρητή άρνηση του Δημοτικού Συμβουλίου να άρει τη ρυμοτομική δέσμευση επάγεται, στην προκειμένη περίπτωση, έννομα αποτελέσματα, αφού συνιστά, κατ’ ουσίαν, απόρριψη της σχετικής αίτησης των φερόμενων ιδιοκτητών και, ταυτόχρονα, άρνηση του Δήμου να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπει ο ν. 4759/2020, διαδικασία η οποία, υπό προϋποθέσεις, θα μπορούσε να οδηγήσει στην τροποποίηση του σχεδίου πόλεως. Με τα δεδομένα αυτά, η προσβαλλόμενη πράξη έχει εκτελεστό χαρακτήρα και προσβάλλεται παραδεκτώς κατά τούτο. Λαμβάνοντας δε υπόψη ότι ούτε από το σώμα της πράξης ούτε από τον φάκελο που απέστειλε ο καθ’ ού Δήμος στο Δικαστήριο προκύπτει κάποιος λόγος ο οποίος να δικαιολογεί την απόκλιση από τη γνώμη της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, και εν γένει, την άρνηση άρσης της επίδικης ρυμοτομικής δέσμευσης, κρίνεται ότι η προσβαλλόμενη πράξη δεν αιτιολογείται νομίμως και πρέπει να ακυρωθεί, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από τον αιτούντα.
  • Διοικητικό Εφετείο Πειραιά 1013/2025

    Με την υπόψη απόφαση κρίθηκε ότι, κατά το άρθρο 88 του ν. 4759/2020, η ρυμοτομική απαλλοτρίωση αίρεται αυτοδικαίως, χωρίς να απαιτείται η έκδοση σχετικής διαπιστωτικής πράξης, εάν παρέλθουν δεκαοκτώ μήνες από τον καθορισμό τιμής μονάδας, σύμφωνα με τα άρθρα 18 έως 20 του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων και β) στην προκειμένη περίπτωση, η απόφαση του Εφετείου Πειραιά, με την οποία καθορίσθηκε οριστικά η αποζημίωση για το υπό ρυμοτομική απαλλοτρίωση ακίνητο φερόμενης ιδιοκτησίας της προσφεύγουσας, δημοσιεύθηκε στις 13-3-1998, το δε προβλεπόμενο κατά τα άνω δεκαοκτάμηνο συμπληρώθηκε στις 13-9-1999 χωρίς να συντελεσθεί η επίμαχη απαλλοτρίωση, λόγω μη καταβολής, εντός του διαστήματος αυτού, της καθορισθείσας αποζημίωσης. Για το λόγο τούτο, το Δικαστήριο έκρινε ότι η εν λόγω ρυμοτομική απαλλοτρίωση έχει ήδη αρθεί αυτοδικαίως, η δε Διοίκηση δεν είχε υποχρέωση να εκδώσει προς τούτο σχετική διαπιστωτική πράξη.